Termostat pokojowy i głowice termostatyczne służą do regulowania temperatury, ale działają w inny sposób i nie zawsze warto stosować je razem. Zanim cokolwiek kupisz, sprawdź rodzaj instalacji, typ zaworów przy grzejnikach i to, jak na co dzień korzystasz z mieszkania.
Termostat pokojowy a głowica – czym się różnią
Termostat pokojowy mierzy temperaturę w wybranym pomieszczeniu i wysyła sygnał do źródła ciepła, na przykład kotła. Decyduje więc o tym, czy urządzenie grzeje, czy odpoczywa. Zwykle montuje się go w jednym pomieszczeniu reprezentatywnym dla całego domu, często w salonie.
Głowica termostatyczna jest zamontowana bezpośrednio na zaworze grzejnika. Nie steruje kotłem, tylko ogranicza lub zwiększa przepływ gorącej wody przez ten jeden grzejnik. Dzięki temu w sypialni może być chłodniej niż w łazience, nawet jeśli kocioł pracuje w tym samym czasie.
Oba rozwiązania się uzupełniają: termostat pokojowy pilnuje pracy źródła ciepła, a głowice dopasowują temperaturę w poszczególnych pokojach. Warto jednak pamiętać o wyjątku opisanym w dalszej części artykułu.
Jak dobrać głowicę do grzejnika
Najczęstszy błąd to zakup głowicy, która nie pasuje do zaworu. Zanim wybierzesz model, sprawdź kilka rzeczy:
- Czy zawór jest termostatyczny. Zwykły zawór z pokrętłem nie współpracuje z głowicą bez wymiany. Zawór termostatyczny ma wkładkę z trzpieniem, który głowica naciska i zwalnia.
- Rodzaj przyłącza. Bardzo często spotyka się gwint M30x1,5, ale niektóre zawory mają inne mocowanie i wymagają adaptera. Najprościej zabrać do sklepu zdjęcie lub starą głowicę.
- Miejsce montażu. Jeśli grzejnik jest osłonięty zabudową, długą zasłoną lub parapetem, wbudowany czujnik zmierzy ciepło przy grzejniku zamiast w pokoju. W takiej sytuacji lepsza będzie głowica z czujnikiem wyniesionym na przewodzie.
- Zakres nastaw. Na głowicach mechanicznych spotkasz skalę liczbową. Przypisanie cyfr do temperatur zależy od modelu, więc sprawdź opis producenta i skoryguj nastawę za pomocą zwykłego termometru w pokoju.
Zwróć też uwagę na wygląd i wykonanie. Głowica jest na widoku, a wygodne pokrętło, czytelna skala i solidne mocowanie ułatwiają codzienną obsługę.
Rodzaje głowic i termostatów – co wybrać
Głowice mechaniczne
To najprostsze i zwykle najtańsze rozwiązanie. Nie wymagają baterii, a temperaturę ustawia się pokrętłem. Sprawdzają się w pomieszczeniach, w których zapotrzebowanie na ciepło jest stałe. Ich wadą jest brak harmonogramów, więc o obniżeniu temperatury na noc lub na czas nieobecności trzeba pamiętać samodzielnie.
Głowice elektroniczne i programowalne
Pozwalają ustawić temperaturę na różne pory dnia i dni tygodnia. Działają na baterie, które trzeba okresowo wymieniać. Sprawdzą się tam, gdzie domownicy mają regularny rytm dnia, na przykład wychodzą do pracy o stałych godzinach.
Rozwiązania z obsługą przez aplikację
Głowice i termostaty połączone z siecią domową umożliwiają sterowanie ogrzewaniem ze smartfona. To wygodne, ale przed zakupem sprawdź, czy dany system współpracuje z Twoim kotłem i innymi urządzeniami. Dobrze też zorientować się, jak długo producent zapewnia wsparcie aplikacji.
Termostat pokojowy przewodowy lub bezprzewodowy
Model przewodowy jest prosty i pozbawiony baterii w odbiorniku, ale wymaga poprowadzenia kabla. Bezprzewodowy łatwiej zamontować w istniejącym domu. Upewnij się, że kocioł ma odpowiednie wejście do sterowania i że wybrany termostat jest z nim zgodny. W razie wątpliwości zapytaj instalatora lub zajrzyj do instrukcji kotła.
Gdzie nie stosować głowic i jak ich używać
Jeśli w domu działa termostat pokojowy, grzejniki w pomieszczeniu, w którym jest zamontowany, zwykle powinny pozostać otwarte, czyli bez głowicy lub z głowicą ustawioną na maksimum. W przeciwnym razie głowica może zamknąć przepływ, zanim pokój się nagrzeje. Termostat będzie wtedy dalej wołał o ciepło, a pozostałe pomieszczenia mogą się przegrzewać.
Ostrożność jest wskazana także przy ogrzewaniu podłogowym. Tam temperaturę reguluje się zwykle przez termostaty pokojowe lub siłowniki na rozdzielaczu, a nie przez głowice grzejnikowe.
Kilka zasad codziennego użytkowania:
- Nie ustawiaj głowicy na najwyższą wartość w nadziei, że pokój szybciej się nagrzeje. Głowica tylko utrzymuje wybraną temperaturę, a tempo nagrzewania zależy głównie od mocy grzejnika i instalacji.
- Nie zakrywaj głowicy ubraniami, zasłonami ani meblami, bo zafałszuje to pomiar.
- Na noc i na czas nieobecności obniżaj temperaturę, ale unikaj całkowitego wychładzania pomieszczeń, szczególnie w budynkach narażonych na wilgoć.
- Przed sezonem grzewczym sprawdź, czy trzpień zaworu nie zapiekł się po przerwie. Zablokowana głowica to częsta przyczyna grzejnika, który nie reaguje.
Montaż i najczęstsze błędy
Sama wymiana głowicy na zaworze termostatycznym jest zazwyczaj prosta, bo nie wymaga ingerencji w obieg wody. Wystarczy odkręcić starą głowicę i nakręcić nową, a w razie potrzeby użyć adaptera. Inaczej jest, gdy trzeba wymienić cały zawór. Wtedy trzeba opróżnić część instalacji, więc lepiej powierzyć to fachowcowi.
Po zamontowaniu kilku głowic w całym domu warto zadbać o równoważenie hydrauliczne, czyli ustawienie nastaw wstępnych na zaworach. Dzięki temu woda rozchodzi się równomiernie i grzejniki położone bliżej kotła nie przejmują całego ciepła. Takie ustawienia najlepiej zlecić instalatorowi.
Do najczęstszych błędów należą: zakup głowicy bez sprawdzenia gwintu, montaż jej w pionie na zaworze zasłoniętym przez obudowę, a także traktowanie głowic jako zamiennika dobrze ustawionej instalacji. Jeśli w domu występują duże różnice temperatur między pokojami, problemem może być niedrożna instalacja lub źle dobrane grzejniki, a nie sama głowica.
Przepisy dotyczące instalacji grzewczych oraz ewentualne programy dofinansowania do modernizacji ogrzewania zmieniają się z czasem, dlatego przed większą inwestycją sprawdź aktualne dane. Podobnie jest z cenami, które różnią się w zależności od typu urządzenia i sklepu.
